Πέμπτη, 29 Μαρτίου 2012

Βυζαντινό εθιμικό δίκαιο.




Τα υπερκείμενα είκει τοις υποκειμένοις λέει η ελληνική νομοθεσία, δηλαδή ό,τι ακίνητο  βρίσκεται σ’ ένα χωράφι ή οικόπεδο (κτίσμα ή δέντρο ),  ανήκει αποκλειστικά σ’ αυτόν που έχει το χωράφι ή το οικόπεδο. Ακόμα και στην περίπτωση που  τα κλαδιά  ενός δέντρου απλώνονται σε γειτονικό χωράφι, τότε ο ιδιοκτήτης αυτού του χωραφιού μπορεί να συλλέξει τον καρπό του δέντρου από τα κλαδιά που εισχωρούν στο δικό του μέρος.

Κι όμως αυτό δεν ισχύει στην Ορμύλια για πάρα πολλές περιπτώσεις αιωνόβιων  ελαιόδεντρων.

Είναι συνηθισμένο φαινόμενο στο χωριό μας άλλος να είναι ο ιδιοκτήτης του χωραφιού κι άλλος ο ιδιοκτήτης των ελαιόδεντρων που βρίσκονται μέσα σ’ αυτό. Στα παλιότερα χρόνια τότε που οι ιδιοκτησίες ήταν περιορισμένες (βυζαντινή εποχή- τουρκοκρατία), έλεγαν οι παλιότεροι ( χωρίς ωστόσο να είναι επιβεβαιωμένο), ο πατέρας  μοίραζε  την περιουσία του κατ’ αυτόν τον τρόπο. Δηλαδή έδινε στο ένα παιδί του το χωράφι  να το καλλιεργεί και  να παίρνει το σιτάρι και στο άλλο τα ελαιόδεντρα για να παίρνει το λάδι. Ο λόγος γι ‘ αυτήν τη συνήθεια γίνεται για τα δυο-τρία αιωνόβια ελαιόδεντρα που υπήρχαν μέσα στο ξένο χωράφι, τα οποία  πράγματι μπορούσαν να εξασφαλίσουν το λάδι της χρονιάς, την αννώνα όπως έλεγαν οι παλιότεροι. Γι’ αυτήν τη μοιρασιά δεν απαιτούνταν κάποια έγγραφη συμφωνία. Αρκούσε ο λόγος. Ούτε και στα σημερινά χρόνια γίνεται κάποια έγγραφη μεταβίβαση στους απογόνους. Ο ιδιοκτήτης της γης σέβεται απόλυτα αυτό που βρήκε.
Η κυριότητα των ελαιόδεντρων συνεχιζόταν και μεταβιβαζόταν στους απογόνους της επόμενης και της μεθεπόμενης γενιάς, οι οποίοι είχαν το δικαίωμα να τα πουλήσουν σε άλλους και κάποια στιγμή βρέθηκε ο ιδιοκτήτης του χωραφιού και ο ιδιοκτήτης των ελαιόδεντρων να μην έχουν καμιά συγγένεια.   Δε νομίζω πως υπάρχει ντόπια οικογένεια στην Ορμύλια που να μην είχε τουλάχιστον μια περίπτωση αυτού του βυζαντινού εθιμικού δικαίου, που συνεχίζεται ακόμα και σήμερα (2012) και εξακολουθεί να γίνεται σεβαστό από τους συγχωριανούς μας, μολονότι οι κάτοχοι  του χωραφιού μπορούσαν να προσφύγουν στη δικαιοσύνη, σύμφωνα με τον παραπάνω νόμο που ισχύει στα σημερινά χρόνια.
Σήμερα όμως που όλος ο κάμπος, οι λόφοι και τα βουνά έχουν γίνει ένας απέραντος αρδευόμενος ελαιώνας, οι κάτοχοι του κτήματος σεβόμενοι τα δικαιώματα των ιδιοκτητών αυτών των ελαιόδεντρων, έρχονται σε συμφωνία και τα αγοράζουν ή τα ανταλλάσουν με άλλα που βρίσκονται σε άλλες τοποθεσίες, τα οποία είχαν στην κατοχή τους κι αυτοί από παλιά.
Υπάρχουν βέβαια κι εκείνες οι ελάχιστες περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ιδιοκτήτες των κτημάτων  τις ξεραίνουν είτε με βαθιά άροση είτε με χημικά μέσα και ενημερώνουν τον ιδιοκτήτη τους να πάνε να παραλάβουν την ξυλεία για το τζάκι.

To παρακάτω κείμενο είναι ένα  έγγραφο του 1635 μ.Χ.,  το οποίο βρήκαμε στο διαδίκτυο και αναφέρεται στα παραπάνω, σε άλλη όμως περιοχή της Ελλάδας. Είναι μια έγγραφη συμφωνία πώλησης  ελαιοδέντρων, τα οποία  βρίσκονταν σε ξένο χωράφι.  Καθαρογράφτηκε από τον Τάκη Μαύρο με κάποιες δικές του μικρές διορθώσεις για τα σημεία που δεν μπορούσε να βγάλει νόημα...
Έγγραφον αριθμ. 1 Διαστάσεις: 0,18 x 0,20 Χρονολογία: 20 Αυγούστου 1635
Περίληψη. Η Πήληα σύζυγος του Γιάννη Πέτρου πωλεί στον πνευματικό της Αρτοκοστάς 4 ελιές στη Σπηλιά. 1635 μηνί αυγούστου 20.
+Την σήμερον ομολογώ εγώ η Πήληα του Γιάννη Πέτρου η γυναίκα πως πούλησα του πνευματικού της Ορθοκωστάς ελιές ρίζες 4 στα Σπήλια στο χωράφι του Γιάννη Σταμάτη και του Κώστα Σταμάτη και της έδωσα εγώ η Πήληα που της είχα [εν αυτώ ή ενθάδε] και ούτε τα παιδιά μου έχουν να κάμουν ούτε αυτά τα αδέρφια μου να πειράξουν τίποτες ότι της πούλησα με όλο το θέλημά μου και της έδωσα δια γρόσια -10- ήγουν δέκα και του Γιάννη Πέτρου σαραντάρι ένα και δια το αληθές έγινεν το παρόν Βαθείς Πέτρος στέργω το άνωθεν.
+Γιάννης παπάς μαρτυρώ το άνωθεν
+Δάσκαλος (και) ζωγράφος μαρτυρώ το άνωθεν
+Παπασημεών μαρτυρώ το άνωθεν (και) έγραψα
+Παπανεώφυτος μαρτυρώ το άνωθεν
+Μήχος Σήνης μαρτυρώ το άνωθεν

Λ.Χ.



0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σας ενημερώνουμε ότι τα σχόλια θα αναθεωρούνται πριν δημοσιευτούν στο blog επειδή, όπως φάνηκε στην πορεία, κάποιοι χρησιμοποιούν την αμεσότητα της δημοσίευσης για να προσβάλλουν το blog και τους αναγνώστες του.
Δεν πρόκειται να λογοκρίνεται κανένα σχόλιο που θα περιλαμβάνει καλοπροαίρετη κριτική ή θα διορθώνει κάποιο δικό μας σφάλμα. Τα μόνα σχόλια που θα απορρίπτονται είναι τα υβριστικά και τα spam.
ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ ΘΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΕΙ ΤΟ ΣΥΝΤΟΜΟΤΕΡΟ ΔΥΝΑΤΟ.